Choice và hành trình tạo tác động thông qua các dự án môi trường
Hơn 220 dự án. Hàng chục triệu lượt tiếp cận. Hàng nghìn con người trực tiếp tham gia. Nhưng con số không phải là điều đáng nói nhất trong hành trình của Choice — mà là cách một tổ chức phi lợi nhuận chọn tiếp cận từng vấn đề môi trường: không chỉ để nâng cao nhận thức, mà để tạo ra thay đổi hành vi có thể đo lường được.
Nhìn lại một số dự án tiêu biểu của Choice cho thấy một điều thú vị: những chiến dịch hiệu quả nhất không phải là chiến dịch có ngân sách lớn nhất, mà là chiến dịch tìm đúng “điểm chạm” giữa vấn đề môi trường và hành vi con người.
Giảm ô nhiễm nhựa: Từ nhận thức đến cam kết hành vi
Chiến dịch “Trại cai nhựa” năm 2024 là một ví dụ điển hình. Thay vì chỉ truyền thông về tác hại của rác thải nhựa, Choice xây dựng một trải nghiệm thực hành — nơi người tham gia trực tiếp thử các giải pháp “cai nhựa” trong đời sống hằng ngày. Kết quả: hơn 4.000 người tham dự trực tiếp tại sự kiện (vượt mục tiêu đề ra), gần 700 chữ ký cam kết hạn chế nhựa dùng một lần, và hơn 20 bài báo đưa tin.
Ở quy mô lớn hơn, chiến dịch “Cùng ACB trân trọng trái đất này” năm 2022, cho thấy cách một tổ chức phi lợi nhuận có thể chuyển hóa mục tiêu ESG của doanh nghiệp thành hành động cụ thể tại cộng đồng: huy động 1.500 nhân sự ACB cùng 500 người dân và chính quyền địa phương, thu gom hơn 66 tấn rác thải nhựa, giảm 6,7 tấn CO2 phát thải — đạt hơn 116% KPI đề ra ban đầu.
Điểm chung của các dự án này không phải là quy mô truyền thông, mà là việc thiết kế hoạt động để người tham gia “làm” thay vì chỉ “nghe”.
Bảo vệ đa dạng sinh học: Thay đổi từ gốc rễ hành vi tiêu dùng
Dự án “Thành phố an toàn với động vật hoang dã” tại Huế và Nghệ An là một trong những minh chứng rõ nhất về việc đo lường tác động dài hạn. Sau khi triển khai các hoạt động truyền thông cộng đồng, vận động cam kết và tập huấn cho lực lượng kiểm lâm, tỷ lệ người dân không tiêu thụ thịt thú rừng đạt 96,5% ở khu vực đô thị và 94,4% ở khu vực nông thôn (theo số liệu của Chi cục Kiểm lâm Huế, 2024). Hơn 5.600 bẫy động vật hoang dã và 22.500 bẫy chim trời đã được gỡ bỏ; 300 cán bộ kiểm lâm và lực lượng bảo vệ rừng được nâng cao năng lực thực thi pháp luật.
Ở một hướng tiếp cận khác, chiến dịch “Thịt rừng Sạch – Sành – Xanh?” chọn cách phản bác trực diện quan niệm sai lệch rằng thịt rừng “sạch, đẳng cấp, bổ dưỡng’ – thay vì né tránh chủ đề nhạy cảm. Thông điệp tiếp cận hơn 527 triệu lượt hiển thị qua hệ thống màn hình tại các tòa nhà văn phòng và sân bay trên toàn quốc.
Cả hai dự án đều cho thấy: thay đổi nhận thức về bảo tồn đòi hỏi không chỉ thông tin, mà còn phải giải quyết đúng niềm tin sai lệch đang thúc đẩy hành vi tiêu thụ.
Gắn kết cộng đồng và doanh nghiệp: ESG không dừng ở cấp lãnh đạo
Nhiều doanh nghiệp gặp một vấn đề chung: lãnh đạo cam kết ESG, nhưng nhân viên phía dưới không hiểu hoặc không biết cách tham gia. Chương trình tập huấn ESG/SDGs của Choice, triển khai cùng các đối tác như ACB, Haleon,… đã đào tạo hơn 500 nhân sự doanh nghiệp, giúp chuyển hóa cam kết ESG từ văn bản chiến lược thành hiểu biết và hành vi cụ thể ở từng cấp nhân sự.
Chương trình “Trại khí hậu” lại tiếp cận theo hướng khác: kết nối doanh nghiệp trực tiếp với cộng đồng dễ bị tổn thương bởi biến đổi khí hậu, thông qua việc lắp đặt 20 hệ thống năng lượng mặt trời hộ gia đình và 80 cột đèn năng lượng mặt trời tại các điểm công cộng – biến CSR từ hoạt động một chiều thành giải pháp thiết thực cho cả hai phía.
Sự kiện xanh: Đo lường phát thải, không chỉ tổ chức sự kiện
Nhiều sự kiện được gắn mác “xanh” nhưng thực ra chỉ dừng ở vài điểm nhấn dễ thấy, như banner tái chế hay việc không dùng ống hút nhựa. Trong khi đó, phần phát thải lớn nhất lại thường nằm ở những khâu ít ai để ý: chọn địa điểm, vận chuyển, hậu cần, ẩm thực. Với mảng Sự kiện hướng đến Net-zero, Choice chọn cách tiếp cận toàn diện hơn – đưa tiêu chí bền vững vào xuyên suốt vòng đời sự kiện, thay vì xử lý riêng lẻ từng phần.
Ở vai trò tư vấn chiến lược và điều phối, Choice đồng hành cùng đối tác ngay từ những quyết định đầu tiên – chọn địa điểm, thiết kế hậu cần, thực đơn, phương án truyền thông – để tiêu chí bền vững được cân nhắc trước khi sự kiện diễn ra. Đây cũng là lúc phần lớn khả năng giảm phát thải thực sự được quyết định.
Với các phần việc đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật sâu như đo lường phát thải, xây dựng giải pháp bù đắp carbon và lập báo cáo sau sự kiện — Choice kết nối đối tác với mạng lưới đối tác kỹ thuật chuyên biệt trong hệ sinh thái ESG của mình. Cách làm này giúp đảm bảo dữ liệu phát thải được đo lường và báo cáo theo đúng chuẩn quốc tế, đồng thời để Choice tập trung vào phần mình làm tốt nhất: thiết kế chiến lược bền vững gắn với thực tế vận hành và mục tiêu của từng sự kiện.
Nhìn tổng thể, quy trình gồm bốn phần gắn kết với nhau:
- Lên kế hoạch & tư vấn: Lồng ghép tiêu chí bền vững vào các quyết định vận hành ngay từ đầu, xác định những khâu có khả năng phát sinh phát thải cao nhất để ưu tiên xử lý.
- Đo lường phát thải: Thu thập dữ liệu và theo dõi phát thải trong suốt sự kiện theo phương pháp và công cụ chuẩn hóa.
- Bù đắp carbon: Phần phát thải không thể cắt giảm được tính toán và bù đắp thông qua các dự án carbon được chứng nhận.
- Báo cáo & chứng nhận: Tổng hợp kết quả thành báo cáo minh bạch, cùng chứng nhận bền vững được công nhận cho các sự kiện tiếp theo.
Điều rút ra từ hơn 220 dự án
Nhìn xuyên suốt hành trình này, có một mẫu số chung khá rõ: tác động môi trường bền vững hiếm khi đến từ một chiến dịch truyền thông đơn lẻ. Nó thường là kết quả của ba điều đi cùng nhau – hiểu đúng hành vi và niềm tin của nhóm đối tượng, thiết kế trải nghiệm để họ tự nguyện thay đổi thay vì bị yêu cầu phải thay đổi, và đo lường kết quả đủ cụ thể để biết điều gì thực sự tạo ra khác biệt.
Đó cũng là cách Choice nhìn về mỗi dự án mới – không phải để có thêm một chiến dịch trong hồ sơ năng lực, mà để mỗi đồng ngân sách của đối tác chuyển hóa thành tác động có thể đo đếm được, cho cả môi trường lẫn cộng đồng.
