Mô hình Triple Bottom Line là gì trong phát triển bền vững?

Phát triển bền vững ngày càng trở thành một phần quan trọng trong chiến lược của doanh nghiệp. Bên cạnh kết quả tài chính, cách doanh nghiệp đối xử với con người, sử dụng tài nguyên và tạo ra tác động đến môi trường cũng được khách hàng, đối tác và nhà đầu tư quan tâm nhiều hơn. Triple Bottom Line (TBL) ra đời từ cách tiếp cận đó, với ba yếu tố cốt lõi: People – Planet – Profit.

Mô hình Triple Bottom Line là gì? – Ảnh minh họa. (Ảnh: Sweep.net)

Triple Bottom Line là gì?

Triple Bottom Line là mô hình đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp dựa trên ba khía cạnh gồm Con người (People), Hành tinh/Môi trường (Planet) và Lợi nhuận (Profit).

Nếu cách tiếp cận truyền thống thường tập trung vào kết quả tài chính, Triple Bottom Line mở rộng góc nhìn sang những tác động mà doanh nghiệp tạo ra đối với con người và môi trường. Qua đó, thành công của doanh nghiệp được nhìn nhận toàn diện hơn, dựa trên khả năng cân bằng giữa hiệu quả kinh doanh, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.

People – Tạo giá trị cho con người và cộng đồng

People đề cập đến trách nhiệm của doanh nghiệp đối với nhân viên, khách hàng, đối tác và cộng đồng. Điều này có thể thể hiện qua môi trường làm việc an toàn, quyền lợi của người lao động, cơ hội phát triển, bình đẳng, đa dạng hay những đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Quan tâm đến yếu tố People giúp doanh nghiệp xây dựng mối quan hệ bền vững với các bên liên quan, tăng sự gắn kết của nhân viên và củng cố niềm tin đối với thương hiệu.

Planet – Giảm tác động đến môi trường

Planet tập trung vào cách doanh nghiệp sử dụng tài nguyên và quản lý những tác động đến môi trường. Các vấn đề thường được quan tâm gồm sử dụng năng lượng, phát thải khí nhà kính, quản lý chất thải, sử dụng nước, nguyên vật liệu và bảo vệ hệ sinh thái.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ những thay đổi gần với hoạt động hằng ngày như sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, giảm chất thải, tiết kiệm năng lượng hay từng bước chuyển đổi sang các giải pháp thân thiện với môi trường.

Profit – Tạo ra giá trị kinh tế bền vững

Profit vẫn là một phần quan trọng của Triple Bottom Line. Doanh nghiệp cần tạo ra lợi nhuận để duy trì hoạt động, đầu tư và phát triển trong dài hạn. Điểm khác biệt nằm ở cách tạo ra lợi nhuận. Thay vì chỉ nhìn vào kết quả tài chính ngắn hạn, doanh nghiệp cần cân nhắc cách các quyết định kinh doanh tác động đến con người, môi trường, khả năng quản trị rủi ro và giá trị lâu dài.

Vì sao Triple Bottom Line quan trọng với doanh nghiệp?

People, Planet và Profit có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Một doanh nghiệp khó phát triển bền vững nếu đạt kết quả kinh doanh tốt nhưng đi kèm với những vấn đề về lao động, sử dụng tài nguyên thiếu hiệu quả hay tác động tiêu cực đến môi trường.

Triple Bottom Line giúp doanh nghiệp nhìn rộng hơn về khái niệm “giá trị”. Giá trị được tạo ra không dừng ở doanh thu hay lợi nhuận, mà còn thể hiện ở chất lượng môi trường làm việc, mối quan hệ với cộng đồng, hiệu quả sử dụng tài nguyên và khả năng duy trì hoạt động trong dài hạn.

Đây cũng là tư duy nền tảng giúp doanh nghiệp tiếp cận ESG và phát triển bền vững một cách thực tế hơn. People, Planet và Profit có thể trở thành ba góc nhìn để doanh nghiệp xem xét lại hoạt động hiện tại, xác định những vấn đề cần ưu tiên và từng bước xây dựng chiến lược phù hợp.

Từ Triple Bottom Line đến hành động thực tế

Doanh nghiệp không cần thay đổi mọi thứ cùng một lúc để tiếp cận Triple Bottom Line. Điểm khởi đầu có thể đơn giản là nhìn lại ba câu hỏi: doanh nghiệp đang tạo ra giá trị gì cho con người, đang tác động như thế nào đến môi trường và mô hình kinh doanh hiện tại có đủ bền vững về mặt kinh tế hay không? Từ những câu hỏi đó, doanh nghiệp có thể xác định các vấn đề trọng yếu, đặt mục tiêu, theo dõi dữ liệu và lựa chọn những hành động phù hợp với nguồn lực của mình.