Khi chim cánh cụt “đổi lịch” sinh sản

Biến đổi khí hậu đang làm thế giới tự nhiên thay đổi theo những cách mà chúng ta khó có thể nhận thấy được rõ ràng. Ở Nam Cực – một nơi tưởng chừng chỉ có băng tuyết và sự tĩnh lặng kéo dài vô tận thì một thay đổi lớn đang ngầm diễn ra ngay trong nhịp sống của các loài chim cánh cụt: mùa sinh sản của chúng đang diễn ra sớm hơn bình thường.

Nghiên cứu do nhóm Penguin Watch thuộc Đại học Oxford và Đại học Oxford Brookes thực hiện đã theo dõi các quần thể chim cánh cụt tại Nam Cực trong suốt một thập kỷ đã ghi nhận sự thay đổi rõ rệt về thời điểm sinh sản của loài này. Từ năm 2012 – 2022, nhóm nghiên cứu sử dụng hệ thống 77 camera đặt tại 37 thuộc địa chim cánh cụt để ghi nhận thời điểm sinh sản và những thay đổi theo từng mùa. Các dữ liệu dài hạn này giúp các nhà khoa học nhìn thấy một xu hướng rõ rệt: nhiều loài chim cánh cụt đang bắt đầu mùa sinh sản sớm hơn so với trước đây.

Ba loài chim cánh cụt được quan sát gồm: Gentoo, Adélie và Chinstrap. Trong đó, Gentoo là loài có mức dịch chuyển thời gian sinh sản mạnh nhất. Trung bình, chúng sinh sản sớm hơn khoảng 13 ngày so với trước đây và ở một số khu vực, mức thay đổi có thể lên đến 24 ngày chỉ trong vòng một thập kỷ. Đây là một con số đáng chú ý bởi chu kỳ sinh sản của các loài chim thường gắn chặt với điều kiện thời tiết và nguồn thức ăn theo mùa.

Nhịp sống ở Nam Cực bị xáo trộn: chim cánh cụt “đổi lịch” sinh sản. (Ảnh: Unsplash)

Việc sinh sản sớm hơn có thể được xem như một phản ứng thích nghi trước môi trường đang ấm lên nhanh chóng. Khi băng tan sớm, nhiều khu vực trở nên thuận lợi hơn để làm tổ và nuôi con. Tuy nhiên, thích nghi nhanh không đồng nghĩa với an toàn vì với chim cánh cụt, thời điểm sinh sản lý tưởng phải “khớp” với giai đoạn nguồn thức ăn dồi dào nhất để chim non có thể phát triển khỏe mạnh.

Nguy cơ lớn nằm ở sự lệch nhịp giữa thời điểm chim non nở và thời điểm các nguồn thức ăn chủ lực như nhuyễn thể, đặc biệt là krill, xuất hiện đủ nhiều trong môi trường biển. Nếu chim non ra đời khi thức ăn chưa đạt mức thuận lợi, cơ hội sống sót sẽ giảm đáng kể. Giai đoạn đầu đời vốn đã mong manh, chỉ một thay đổi nhỏ trong chuỗi cung ứng thức ăn cũng có thể tạo ra tác động lớn lên cả quần thể.

Một hệ quả khác đáng lo ngại là sự cạnh tranh giữa các loài chim cánh cụt có thể tăng lên. Khi nhiều loài cùng dịch chuyển mùa sinh sản theo hướng gần nhau hơn, áp lực lên nơi làm tổ và nguồn thức ăn có thể trở nên gay gắt. Trong môi trường khắc nghiệt như Nam Cực, nơi tài nguyên không phải lúc nào cũng sẵn có, sự cạnh tranh này dễ khiến các loài yếu thế chịu thiệt nhiều hơn.

Những thay đổi về thời điểm sinh sản cũng là một dấu hiệu cảnh báo quan trọng cho giới khoa học và cộng đồng bảo tồn. Khi các loài động vật buộc phải điều chỉnh nhịp sống nhanh hơn tốc độ mà hệ sinh thái có thể cân bằng, nguy cơ suy giảm số lượng là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Nam Cực không phải là một thế giới tách biệt, mà là một phần của hệ thống khí hậu toàn cầu. Biến động tại đây có thể kéo theo nhiều tác động lan rộng hơn chúng ta tưởng.

Bảo vệ những người bạn dễ thương ở Nam Cực không chỉ phụ thuộc vào việc theo dõi chúng từ xa như các nhà nghiên cứu, mà còn liên quan đến cách con người đối diện với khủng hoảng khí hậu. Chúng ta có thể bắt đầu từ những hành động cụ thể và thiết thực như: giảm tiêu thụ năng lượng lãng phí, ưu tiên phương tiện giao thông ít phát thải, hạn chế sản phẩm nhựa dùng một lần,… Hãy cố gắng góp chút hành động nhỏ bé của mình để giữ gìn “sức khỏe” cho thiên nhiên và các loài động vật hoang dã các bạn nhé!

Nguồn thông tin: VTV